Per10302014

Last updateCts, 25 Eki 2014 8am

Ortaokul Rehberlik Çocuklarda Sorumluluk Bilinci

ÇOCUKLARDA SORUMLULUK BİLİNCİ

Anne babalar, çocuklarının yaşam zorlukları ile baş etme ve kendi ayakları üzerinde durabilme gücünü kazanmalarını ister. İşte bu noktada çocukta kazanmasını istediğimiz sorumluluk duygusunun gelişmesi onu hayattaki zorlukları atlatma becerisi ile donatır.

Sorumluluk;

Bireyin yaş, cinsiyet ve gelişim düzeyine uygun olarak yüklendiği görevleri yerine getirme, kurallara uyma, tercihlerin ya da seçimlerin sonuçlarına katlanma olarak ele alınabilir.

Bu kadar rahat tanımlayabildiğimiz istenen ve arzu edilen sorumluluk duygusu bir çocukta neden gelişmez?

Anne baba, çocuklarının daha çok küçük olduğunu düşünerek bütün sorumluluklarını üzerlerine alırlar.  Her ihtiyacı anne baba tarafından karşılanan, devamlı neyi nerede ve nasıl yapacağı kendisine hatırlatılan, yanlış yaptığında kızılan çocuklar anne babaya sormadan bir iş yapamazlar, kendilerine güvenleri çok azdır ya da yoktur.  Karşılaştıkları bir problemi tek başına çözmekte güçlük çekerler.

Çocuğun davranışlarının sorumluluğunu alması, yeterince büyüdüğünde bir gün içinde kazanabileceği bir beceri değildir. Sorumluluk bilincinin gelişmesi yaşamın ilk yıllarından itibaren atılan adımlarla mümkündür.

Çocukları adına yerine getirdikleri sorumluluklar, çocukları ilköğretim çağına gelince değişmeye başlar ve bir anda bu görevleri çocuğun yapmasını isterler ama kritik dönemlerde kazanılması gereken bazı davranış ve alışkanlıkların birden kazanılması düşünüldüğü kadar da kolay olmayacaktır. Çünkü olgunlaşmayan davranış süreklilikleri çocuk için biraz ağır gelmeye başlar. İşte bu noktada sıkıntılar başlar.

Aşırı koruyucu davranan ailelerin çocuklarında, sorumluluk bilinci azalıyor.

Çocuğum üzülmesin, diye hatalarının üstü her fırsatta örtülmeye çalışılan, çocuklarda girişimcilik duygusu azalıyor.

İstenilen, beklenen davranışları göstermeyen çocuk "sorumsuz çocuk" olarak nitelendiriliyor.

Aslında sorumluluk sahibi çocuk yetiştirmek hiç de o kadar zor değildir.

Çocukta sorumluluk duygusu nasıl kazandırılır?

  • Çocuklar, bazı işleri niçin yapmak zorunda olduklarını bilirlerse, ne zaman ailelerine yardımcı olmaları gerektiğini, ne zaman bağımsız davranabileceklerini de öğrenmiş olurlar. Bu doğrultu da kuralların neden konduğu ve sorumluluğun önemi anlatın.
  • Çocuğumuza gün boyunca nelerden sorumlu olduğunu açık bir dille anlatın.
  • Çocuğun söz konusu davranışı gösterebilmesi için ona bir süre tanıyın.
  • İstenen davranış eğer gerçekleşmiyorsa yeniden hatırlatma sürecine gidin.
  • Çocuğun yaşına, gelişimsel düzeyine, bireysel özellik ve ilgilerine uygun görev ve sorumluluklar verin.
  • Çocuk sorumsuzluk yaptığında bunun doğal sonuçlarına katlanmasına izin verin.
  • Çocuğumuza öğretmek istediğiniz davranış ne olursa olsun mümkün olan en basit basamaktan başlayın.
  • Çocuğumuz sorumluluklarını düzenli olarak yerine getiriyorsa onu motive edin.
  • Çocuğumuzun sorumluluklarını küçük adımlar halinde uygulamasına yardımcı olun.
  • Çocuklara ne yapmamalarını değil de, ne yapmaları gerektiğini söylemek burada önem kazanır. Olumlu davranışa odaklanmak, olumlu davranışla ilgili geri bildirimler vermek istenilen davranışı geliştirmenin en etkili yoludur.
  • Çocuğumuza cesaretlendirici ve destekleyici bir ortam sunun.
  • Haftalık planlama yapabileceğiniz bir şablon hazırlayın. Bu şablona hafta içi yapılması gereken görevleri yazın. Görevlerin dağılımını gerçekleştirin. Herkes görevini yaptıkça yerine getirilmiş görevin yanına işaret koyun.

İLKÖĞRETİM ÇAĞI

  1. Yemek masasını düzenlemek
  2. Küçük kardeşine yardım etmek
  3. Alışveriş paketlerini düzenlemek         
  4. Kendi odasını düzenlemek

     

     

  ERGENLİK ÇAĞI

  1. Kendi odasını düzenlemek
  2. Alışveriş listesini hazırlamak
  3. Küçük kardeşine yardım etmek
  4. Yemeğin hazırlanmasına yardım etmek
  5. Yemeğin toplanmasına yardım etmek